Sık sorulan sorular

Taşıyıcı sistemi — kolonları, kirişleri, makasları ve bağlantıları — yapısal çelik profillerden oluşan yapıdır. Elemanlar atölyede kesilir, delinir ve kaynaklanır; sahada bulonlu ya da kaynaklı birleşimlerle monte edilir. Döşeme, cephe ve çatı bu iskeletin üzerine oturur.

Şantiye süresinin kısa olması gerektiğinde, büyük açıklık istendiğinde (depo, fabrika, salon), zemin zayıf olduğu için yapının hafif olması istendiğinde ve ileride söküm ya da genişleme öngörüldüğünde çelik öne çıkar. Her projede doğru seçim olmayabilir; karar zemin verisi, mimari, kullanım amacı ve bütçe birlikte değerlendirilerek verilir.

Çelik sünek bir malzemedir: kırılmadan önce şekil değiştirerek enerji tüketir. Yapı daha hafif olduğu için üzerine gelen deprem yükü de daha düşüktür. Bu davranış kendiliğinden oluşmaz; yapının Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) ve Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esaslarına Dair Yönetmelik'e göre tasarlanması, birleşimlerin doğru detaylandırılması ve imalat ile montajın denetlenmesi gerekir.

Çelik yanmaz, ancak yüksek sıcaklıkta dayanımını kaybeder. Bu nedenle taşıyıcı elemanlar, yapının kullanım sınıfına göre gereken süre boyunca korunur: yangın geciktirici boya, alçı ya da çimento esaslı kaplama, püskürtme sıva gibi yöntemler kullanılır. Gerekli dayanım süresi Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre belirlenir.

Korunmayan çelik neme maruz kaldığında paslanır. Koruma, yapının bulunacağı ortama göre seçilir: yüzey hazırlığı (kumlama), astar ve son kat boya sistemi, sıcak daldırma galvaniz ya da ikisinin birlikte kullanımı. Kapalı ve kuru iç mekân ile deniz kenarı ya da kimyasal ortam aynı korumayı gerektirmez.

Önce ihtiyaç ve saha bilgisi alınır, gerekirse keşif yapılır. Ardından ön tasarım ve teklif hazırlanır. Anlaşma sonrası statik proje ve imalat çizimleri çıkarılır, gerekli onaylar alınır. Elemanlar atölyede üretilir, yüzey koruması uygulanır, sahaya sevk edilir ve montaj yapılır. Temel gibi betonarme işler atölye imalatıyla aynı anda yürütülebilir.

Yapının yeri, kullanım amacı, yaklaşık ölçüleri (en, boy, yükseklik), varsa mimari proje ya da eskiz, zemin etüdü, vinç ya da asma kat gibi özel ihtiyaçlar ve hedeflediğiniz takvim. Bu bilgilerin hepsi hazır olmasa da teklif formunu doldurabilirsiniz; eksikleri birlikte netleştiririz.

Hayır. Konfigüratör, girdiğiniz ölçülere göre tipik bir taşıyıcı sistem kurar ve yaklaşık eleman boyları ile alanları hesaplar. Bu bir ön tahmindir; statik hesap ve resmî teklif yerine geçmez. Kesin metraj ve bedel, keşif ve mühendislik projesi sonrasında yazılı teklifle belirlenir.

Evet. 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı kararı alınan parsellerde yeni yapı çelik taşıyıcı sistemle yapılabilir. Ruhsat süreci diğer yapılarla aynıdır; statik proje yetkili inşaat mühendisi tarafından hazırlanır ve ilgili idare onaylar. Dar parsel ve dar sokaklarda kuru montaj, şantiye süresini ve çevreye etkiyi azaltmaya yardımcı olur.

Bu sorunun cevabı binaya özeldir. Önce mevcut yapının taşıyıcı sistemi incelenir ve performans analizi yapılır. Uygun bulunursa çelik çaprazlar, çelik mantolama, ek çerçeveler ya da döşeme takviyesi gibi yöntemler kullanılabilir. Bazı yapılarda güçlendirme yerine yeniden yapım daha doğru çıkar; karar mühendislik raporuna dayanır.

Evet. Çelik taşıyıcılı yapılar da 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamındadır; yapı ruhsatı, onaylı projeler ve yapı denetimi gerekir. Geçici ya da küçük yapılar için istisnalar ilgili belediyenin uygulamasına göre değişir; başlamadan önce idareye danışılmalıdır.